چند فراز از حکمت لقمان

حجت الله نوائی،اداره قرآن و عترت دانشگاه 

لقمان (ع) دارای گفتار حکیمانه و پرمحتوا و پخته و نغز بسیار بوده ، که در احادیث چهارده معصوم (ع) دیده می شود ، در اینجا نظر شما را به چند فراز از آن ها که گلچینی از آن ها است جلب می کنیم تا آن ها را با دقت توجه کنیم و و بهره جوییم :
«ای پسر جان ! دنیا دریای عمیقی است ، که خلق بسیاری در آن غرق شده اند ، تو ایمان به خدا را کشتی خود در این دریا قرار بده ، بادبان آن کشتی را توکل بر خدا ، و زاد و توشه در آن را تقوای الهی مقرر کن ، اگر از این دریا نجات یابی به برکت رحمت خداست ، و اگر غرق و هلاک شوی به خاطر گناهانت می باشد .»
«ای پسر جان ! چه کسی است که خدا را بجوید و اورا نیابد ؟ و چه کسی است که به خدا پناه ببرد و خداوند از او دفاع ننماید ؟ یا چه کسی است که بر خدا توکل نماید و خدا او را کافی نباشد ؟!»
« ای پسر جان با دیدن حوادثی که برای مردم رخ می دهد پند بگیر ، قبل از آنکه مردم از حوادث تو پند گیرند ، از حوادث و گرفتاری های کوچک عبرت بگیر قبل از آنکه دستخوش گرفتاری های بزرگ گردی ، ای پسر جان ! خود را هنگام خشم کنترل کن تا هیزم دوزخ نشوی ، ای پسرم ! فقر و تهی دستی بهتر از ثروتی است که موجب ظلم و طغیان گردد ،ای پسر جان ! از قرض گرفتن دوری کن تا دچار خیانت در ادای دین نگردی .»
« فرزند عزیز! هزار دوست به دست آور و بدان که هزار دوست اندک است ، و یک دشمن میندوز ، و بدان که یک دشمن بسیار است .»

آداب مسافرت از مکتب لقمان (ع)
امام صادق (ع) فرمود :لقمان (در مورد آداب مسافرت ) به پسرش چنین می فرمود : هنگامی که با جمعی مسافرت می کنی ، در کارهایت با آن ها مشورت کن ، و با لبخند فراوان با آن ها رو به رو شو ، در مورد زاد و توشه ات ، نسبت به آن ها سخاوتمند باش ، هنگامی که تورا صدا زنند ، دعوت آن ها را اجابت کن ، و اگر از تو کمکی خواستند ، آن ها را یاری کن ، در سه چیز بر آن ها پیش دستی کن : 1- سکوت طولانی 2- زیاد خواندن نماز 3- سخاوت در مورد مرکب و آب و غذا ، هر گاه همراهان از تو گواهی به حق طلبیدند ، گواهی ده، و اگر خواستند با تو مشورت کنند ، برای به دست آوردن نظر صحیح ، کوشش کن ، و بدون اندیشه و توجه و دقت کامل ، پاسخ مگو ، و تمام نیروی تفکرت را برای جواب مشورت به کار گیر ، که هر کس در پاسخ مشورت ، خالصترین نظر خود را اظهار نکند ، خداوند نعمت تشخیص و اندیشه را از او میگیرد .
هنگامی که میبینی همراهان تو راه می روندو تلاش می کنند ، با آن ها همکاری کن ، دستور کسی را که از تو بزرگتر است بشنو.
اگر از تو تقاضای مشروع کردند ، جواب مثبت بده و بگو آری ، نگو نه ، زیرا نه گفتن نشانه عجز و ناتوانی و موجب سرزنش است .
هرگز نماز را از اول وقتش تاخیر نینداز ، و فوری این دَین را ادا کن ، و با جماعت نماز بخوان هر چند در سخت ترین شرایط (روی آهن تیز) باشی ، اگر می توانی از هر غذایی که میخواهی بخوری ، قبلا مقداری از آن را در راه خدا انفاق کن ... ، در سفر به هر جا که وارد شدی و مدتی در آن جا استراحت کردی ، قبل از نشستن ، دو رکعت نماز بخوان ، هنگام کوچ کردن نیز دو رکعت نماز در آن جا بخوان و با آن مکان وداع کن ، و بر آن و اهلش سلام کن ، چرا که هر زمینی دارای اهل از فرشتگان است ، تا سواره هستی کتاب الهی را تلاوت کن، هنگام کار ، خدا را تسبیح کن ، و هنگام فراغت دعا کن .

منابع :
1- مجمع البیان ، ج8، ص317
2- بحار ، ج13 ، ص 433و 427
3- اقتباس از روضه الکافی ، ص 348 و 349

 ماهنامه الکترونیکی سیب/ فروردین واردیبهشت 99
تاریخ به روز رسانی:
1399/02/04
تعداد بازدید:
393
نشريه الكترونيكي سيب
آدرس: شیراز، خیابان زند، جنب هلال احمر، ساختمان مرکزی دانشگاه علوم پزشکی شیراز-طبقه هشتم-مدیریت روابط عمومی-نشریه الکترونیکی سیب
کدپستی: 71348-14336 تلفکس: 32308200-071 تلفن: 32122713-071
کلیه حقوق این وب سایت برای نشریه الکترونیکی سیب دانشگاه علوم پزشکی شیراز محفوظ می باشد.
Powered by DorsaPortal